Εκκλησίες της Λευκάδας - Αθάνι

Το Αθάνι,  χωριό της νοτιοδυτικής Λευκάδας και η ευρύτερη περιοχή του μέχρι το ακρωτήρι Λευκάτα, αποτέλεσε τόσο με το ιερό του Απόλλωνα στην αρχαιότητα, όσο και με το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου αργότερα ιδιαίτερα σημαντικό θρησκευτικό κέντρο του νησιού.  Ιστορικά και άλλα στοιχεία για το Αθάνι δείτε [εδώ]

Εδώ παρουσιάζουμε τις εκκλησίες του χωριού, αυτές που υπάρχουν, ισοπεδωμένες και μη, αυτές που υπήρξαν, αλλά και αυτές που πιθανολογείται ότι υπήρξαν.

Να σημειώσουμε ότι για το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου, λόγω του μεγάλου όγκου των πληροφοριών που το αφορούν θα παρουσιαστεί αναλυτικά ξεχωριστό άρθρο και εδώ θα γίνει μόνο απλή αναφορά του. Ιδιαίτερο αφιέρωμα επίσης θα υπάρξει σύντομα και για το Ιερό του Απόλλωνα.

Αγία Παρασκευή

Η Αγία Παρασκευή πριν την ισοπέδωσή της από τον σεισμό της 15ης Νοεμβρίου 2015
Εκκλησία και κοιμητήριο στην βόρεια είσοδο του χωριού, αφιερωμένη στην πολιούχο του.  Γιορτάζει στις 26 Ιουλίου όπου διοργανώνεται και τοπικό πανηγύρι. Στη θέση της εκκλησίας σήμερα υπάρχουν (ακόμα) τα ερείπια της, αφού ισοπεδώθηκε στο σεισμό της 17ης Νοεμβρίου 2015. Από όσο γνωρίζουμε δεν υπάρχει κάποια ενημέρωση σχετκά με το τι μέλλει γενέσθαι τόσο των ερειπίων, όσο και τυχόν αναστήλωσής της.

Στη σημερινή της θέση, καταγράφεται στον χάρτη του Coronelli (1685) ως Santa Veneranda, άρα η κτίση της πάει πίσω στις αρχές ή στα μέσα του 17ου αι. ή και νωρίτερα. (βλ. προσωπική άποψη παρακάτω - Άγιος Κήρυκος).

Σε καταγραφή των εκκλησιών και των μονών της Λευκάδας του 1766 που φυλάσσεται στα Γ.Α.Κ. Λευκάδας, βρίσκουμε στο Αθάνι να υπάρχουν 4 εκκλησίες: Η Αγία Παρασκευή [S. Veneranda], είναι μια από αυτές.

Αναφέρεται επίσης σε έγγραφα επιθεώρησης ναών του 1882 με εφημέριο τότε τον Αντώνιο Αρβανίτη. Η επιθεώρηση του ελεγκτή ιερέα Γεώργου Καββαδία βρήκε την εκκλησία με "κονιορτόν και ιστούς αράχνας", το "συνδόνιον" της Αγίας Τράπεζας  "γέμον κονιορτού και κηροστημάτων, και ρυπαρόν" και η αναφορά του προς τον τότε Μητροπολίτη ήτν γεμάτη από τέτοιου είδους παρατηρήσεις. (1, σελ. 204, 229).

Υπέστη κατά τη διάρκεια των χρόνων πολλές ζημιές ή και ολικές καταστροφές από σεισμούς. (Βλ. Σεισμολόγιο του Ροντογιάννη, Αθάνι, Αγιος Νικόλαος, που αν και δεν υπάρχει συγκεκριμένη αναφορά στο όνομά της, αναφέροντια καταστροφές σε όλους τους ναούς του χωριού). 

Η Αγία Παρασκευή ισοεπεδωμένη από το σεισμό της 15ης Νοεμβρίου 2015 - Πηγή My Lefkada
Σε σχόλιο στην ομάδα Αθάνι Λευκάδας στο facebook σε σχετική με την Αγία Παρασκευή ανάρτηση, αναφέρθηκε ότι μια από τις φορές που η εκκλησία ξαναχτίστηκε εξ αρχής, ήταν το 1925 (πιθανόν οι ζημιές από κάποιον προηγούμενο σεισμό, ίσως του 1914, να επέβαλλαν το χτίσιμο από την αρχή) από τον Μιχαήλ Σίδερη και μάλιστα την αναφέρει ως "Σιδερέικη". Στη συζήτηση αναφέρθηκε επίσης ότι υπήρχε στην εκκλησία σχετική επιγραφή πάνω από την πύλη της εκκλησίας που κοιτά το χωριό, για αυτό το γεγονός και ανέφερε και το όνομα του Μιχαήλ Σίδερη.

H εκκλησία υπέστη πολλές ζημιές και στο σεισμό του 2003 και ανακαινίστηκε με τις προσπάθειες των κατοίκων του Αθανίου.

Άγιος Κήρυκος


Καθολικό της ομώνυμης παλαιάς μονής δυτικά του χωριού στο δρόμο για τον Γιαλό.  

Ιδρύθηκε, στη θέση αρχαίου ιερού, (άγνωστο όμως σε ποιον αφιερωμένο) ή αρχαίου κτίσματος άγνωστης χρήσης επί Τουρκοκρατίας, σε περίοδο που λόγω των φορολογικών απαλλαγών σε μοναστήρια και ναούς από τους Οθωμανούς, έκτιζαν πολλοί, ναούς στα κτήματα τους.

Ως ναός ή μοναστήρι ωστόσο δεν αναφέρεται στον χάρτη του Coronelli (1685) σε αντίθεση με τους άλλους ναούς του Αθανίου και το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου. 

Για την κτίση του χρησιμοποιήθηκαν πέτρες από παλαιότερο οίκημα που υπήρχε είτε στη θέση του ή σε γειτονική τοποθεσία. (2, τεύχος 62, σελ  30).

Προσωπική άποψη του Σπύρου Μπογόρδου (2, τεύχος 65, σελ. 27) θέλει τον Άγιο Κήρυκο ως εκκλησάκι αρχικά να δημιουργήθηκε από τους Κλαβρούς αποίκους που έφτασαν στην περιοχή τον 14ο αι και ουσιαστικά ίδρυσαν το σημερινό χωριό και ότι στη συνέχεια κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας μετατράπηκε σε μοναστήρι.

Προσωπικά, δεν βρίσκω βέβαια το λόγο να ιδρύσουν οι Καλαβροί άποικοι ναό αφιερωμένο στον Άγιο Κήρυκο, έναν άγιο που έζησε και μαρτύρησε στη Μικρά Ασία. Το πιο πιθανόν θα ήταν να ιδρύσουν ναό αφιερωμένο σε άγιο ή αγία που να είχε σχέση με την πατρίδα που άφησαν και να ήταν δυτικής καταγωγής, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση του Αθανίου, η Αγία Παρασκευή. Ωστόσο από τη στιγμή που δεν υπάρχουν σχετικά στοιχεία ή πηγές όλα είναι υποθετικά.

Υπήρξε περιορισμένης έκτασης μοναστήρι με όχι ιδιαίτερη οικονομική δύναμη. Πινάκας της εποχής της Τουρκοκρατίας δείχνει ότι η Μονή κατείχε 20 στρέμματα χωράφια και 37,50 μεροδούλια αμπέλια. Σε άλλες καταγραφές αναφέρονται και 70 αμυγδαλιές στον χώρο γύρω από τη μονή που πλέον δεν υπάρχουν. ( 2, 49, σελ 42). Στις αρχές του 18ου αι. έγινε μετόχι της Μονής Ασωμάτου της Βαυκερής. Αυτό συνέβη πιθανόν γιατί το ιδιοκτησιακό καθεστώς που μάλλον προϋπήρχε στον Άγιο Κήρυκο* δεν είχε τη δυνατότητα να ανταπεξέλθει στα έξοδα της, λόγω και της σκληρής φορολογίας που επέβαλαν οι Ενετοί. Το  1725 ο ιερομόναχος Δωρόθεος Κονιδάρης, αδερφός της Μονής Ασωμάτων με καταγωγή από τη Βαυκερή φαίνεται να συντηρεί και να μεγαλώνει το ναό και το κτηριακό συγκρότημα της μονής.( 3, σελ 161-3).

Επανειλημμένα κατεδαφίστηκε από σεισμούς. Το 1873 μάλιστα, η Μονή του Ασώματου θα δεσμευτεί με δάνειο, προκειμένου να συντρέξει στην αναστήλωση του. Το κτηριακό συγκρότημα που είχε ερημωθεί διέθετε ένα διώροφο κτίριο, που στον πρώτο όροφο είχε το Αρχονταρίκι και στο δεύτερο τα κελιά των μοναχών. Είχε ακόμα ένα μικρό σπίτι που το χρησιμοποιούσαν για φούρνο, το λιτρουβιό της μονής, τον σταύλο για τα ζώα, το αχούρι για τις ζωοτροφές. Υπήρχαν λινοί για το λάδι και ο κρασί, μια δεξαμενή και το αλώνι. (3, σελ 154-5).

Το 1914 γκρεμίστηκε εκ νέου από σεισμό και αναστηλώθηκε μόνο ο ναός του από την Μονή Ασωμάτου και πάλι. Στους απολογισμούς της Μονής από το 1915 μέχρι το 1925 ενοικιάζεται ο ιερός ναός από το ηγουμενοσυμβούλιο του Ασώματου για 100 δρχ, ποσό χαμηλό αφού και τα έσοδα του ναού πια ήταν χαμηλά (τα υπόλοιπα κτήρια του ναού παρέμειναν ερειπωμένα). Η πλήρης ερήμωση (και του ναού πια) ήρθε με τις απαλλοτριώσεις του ΄29-΄30 (Ν. 3898/12-2-29 και Ν. 4684/9-5-30). Οι σεισμοί που ακολούθησαν το 1938, το 1948 και το 1954 αποτελείωσαν ό,τι είχε απομείνει. (3, σελ 164-6)

Στη δεκαετία του ΄70 ο ναός ξαναχτίζεται και πάλι από τον ιερέα του Αθανίου Γερασίμου Αραβανή και πρωτολειτούργησε στις 15-7-1979, ημέρα της γιορτής του Αγίου. (3, σελ 166). Ο ναός με τη σημερινή του μορφή είναι ένας μονόχωρος ναός κατασκευασμένος με σύγχρονη τοιχοποιία εκτός της ανατολικής πλευράς και της κόγχης του ιερού που είναι τα υπολείμματα του παλιού ναού.  Εκεί σώζονταν τμήμα τοιχογραφίας του καθώς και η παλιά εικόνα του προσκυνηταρίου, που "περιγράφει" την ομολογία και το μαρτύριο του αγίου, ενώπιον του ηγεμόνα και της μητέρας του Αγίας Ιουλίττης (7).

Όμως από την επιγραφή που βρίσκονταν στο πάνω μέρος της εισόδου του: "ΚΧΡ 1906" συμπεραίνουμε ότι έγινε  και τότε ανακαίνιση ή ανακατασκευή του.  (5, σελ, 133). Το τι σημαίνουν τα αρχικά όμως δεν γνωρίζουμε.

Η εικόνα του Αγίου Κηρύκου που βρίσκεται στο τέμπλο του ναού είναι του 1899 ( το βρήκα και 1889). Από το 1914 που καταστράφηκε ο ναός από σεισμό φυλάσσονταν στην εκκλησία της Κοίμησης στο Αθάνι. (5, σελ, 133)

Στον περίβολο του βρίσκονται σε εξέλιξη αρχαιολογικές ανασκαφές. Έχουν βρεθεί ερείπια μεγάλου κτιρίου και ένας "ληνός" (δεξαμενή νερού). Επίσημη στοιχεία όμως για τα ευρήματα αυτά δεν έχουν ανακοινωθεί.

Ο Άγιος Κήρυκος και οι ανασαφές στον περίβολό του
Υπάρχει η άποψη ότι ο ναός αφιερώθηκε στον Άγιο Κήρυκο, επειδή ίσως να υπήρχε στην περιοχή ναός ή αφιέρωμα στον Ερμή που το κηρύκειο ήταν το σύμβολο του.

* Σε καταγραφή εκκλησιών που συναντάμε στα ΓΑΛ, υπάρχει αν και δυσανάγνωστο το κείμενο, αναφορά (που μαρτυρά ίσως το ιδιοκτησιακό του καθεστώς) στον Άγιο Κήρυκο ως εξής: [S. Che'rico sto (δυσανάγνωστο) dei Critico' (;)] (= (πιθανόν) ο Άγιος Κήρυκος στο (δυσανάγνωστη λέξη) των Κρητικών (εννοεί μάλλον οικογένεια με το όνομα Κρητικός;).

Άγιος Νικόλαος

Το καθολικό της Ι.Μ. Αγίου Νικολάου
Καθολικό της ομώνυμης Ιεράς Μονής, λίγο πριν το ακρωτήριο Λευκάτα. Χτίστηκε λίγο μετά το πέρασμα του λειψάνου του Αγίου Νικολάου από τη Λευκάδα τον Μάιο του 1087 από τους Σταυροφόρους που πήραν το ιερό λείψανο του αγίου από τα Μύρα της Λυκίας. Ο μικρός ναός που πιθανόν χτίστηκε στην αρχή, συγκέντρωσε σύντομα προσκυνητές από τη γύρω περιοχή, και οι γεωργικές και μελισσοκομικές εργασίες έφεραν κοντά τους μοναχούς  και τους κατοίκους. το μοναστήρι σιγά σιγά απέκτησε δύναμη και έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην πνευματική και εθνική θωράκιση του λαού της νοτιοδυτικής Λευκάδας στην αρχή και στη συνέχεια όλης της ευρύτερης περιοχής. 

(Περισσότερα για το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου θα αναθερφούν σε νέο άρθρο σύντομα)

Κοίμηση της Θεοτόκου 

Ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου πριν το σεισμό του ΄15
Ο ενοριακός ναός στο κέντρο του χωριού. Παράλληλα ήταν και κοιμητηριακός (μάλλον των οικογενειών Ρομποτή και Δουκατά). Γιορτάζει τον Δεκαπενταύγουστο.

Για το πότε ακριβώς κτίστηκε δεν κατάφερα να βρω κάποια πληροφορία. Ωστόσο καταγράφεται στον χάρτη του Coronelli (1685) ως La Mad στο νότιο τμήμα του χωριού (πιθανολογούμε ότι είναι αυτή καθώς δεν υπάρχει αναφορά για άλλη Παναγία, πέρα από τη Ραχιώτισσα στο λόφο δυτικά του Αθανίου, που επίσης καταγράφεται στον ίδιο χάρτη.) Οπότε η κτίση της πάει πίσω στις αρχές ή μέσα του 17ου αι και ίσως και παλαιότερα.

Σε καταγραφή των εκκλησιών και των μονών της Λευκάδας του 1766 που φυλάσσεται στα Γ.Α.Κ. Λευκάδας αναφέρονται 4 ναοί στο χωριό και στην ευρύτερη περιοχή (Η Αγία Παρασκευή, ο Άγιος Κήρυκος, ο Άγιος Νικόλαος και η Παναγία ως εκκλησία των Ρομποταίων και Δουκαταίων. [B(eata) V(ergine) dell' (δυσανάγνωστο) dei Romboti e Ducata'].

Στο δε Σεισμολόγιο του Ροντογιάννη (βλ Αθάνι Άγιος Νικόλαος), γίνεται αναφορά για καταστροφές ή ολικές καταρρεύσεις των ναών του Αθανίου, στο σεισμό του 1767 και του 1783 που λέγεται συγκεκριμένα ότι και οι 5 ναοί στο χωριό καταστράφηκαν ολοσχερώς.

Μεταξύ 1837 - 1856 αναφέρεται ως εφημέριος ο ιερέας Γεώργιος Ρομποτής. Αναφέρεται επίσης σε έγγραφα επιθεώρησης ναών του 1882  με εφημέριο τότε τον Χρίστο Ρομποτή, πατέρα του ηγούμενου του Αγίου Ιωάννη στο Λιβάδι και στη συνέχεια της Φανερωμένης π. Γαβριήλ Ρομποτή (+1961), ο οποίος εκοιμήθη ως εφημέριος Αθανίου στος 15/10/1919. Μάλιστα στη συγκεκριμένη επιθεώρηση προς τον τότε Μητροπολίτη Λευκάδας, η αναφορά του ελεγκτή- ιερέα, Γεώργιου Καββαδία, ανέφερε ότι στο ναός της Κοίμησης " εύρον το έδαφος αυτού ρυπαρόν και γέμον κονιορτού ως εκ της ασαρωσιάς ..." και άλλες παρόμοιες παρατηρήσεις, ,  (1, σελ. 204, 229)

Στο σεισμό της 17ης Νοεμβρίου 2015 η εκκλησία υπέστη σοβαρές ζημιές οι οποίες έως σήμερα από όσον γνωρίζουμε δεν έχουν αποκατασταθεί.

Ι.Ν. Παναγίας


Εξωκλήσι στη Ράχη, το λόφο δυτικά, απέναντι από το χωριό στο δρόμο για τον Γιαλό. Λέγεται και Παναγιά Ραχιώτισσα. Γιορτάζει στις 23 Αυγούστου.

Καταγράφεται στο χάρτη του Coronelli (1685) ως La Mad, βορειοδυτικά του χωριού, οπότε η κτίση ανάγεται στις αρχές ή στα μέσα του 17ου αι ή και νωρίτερα.

Στο Σεισμολόγιο του Ροντογιάννη επίσης στην αναφορά για το σεισμό του 1783 καταγράφονται 5 κατεστραμμένοι ναοί στο χωριό και είναι μέσα σε αυτούς (μαζί με την Αγία Παρασκευή, την Κοίμηση, τον Άγιο Κήρυκο και πιθανόν τον Σωτήρα Χριστό). 

Δυστυχώς άλλα στοιχεία για το εκκλησάκι αυτό δεν έχω καταφέρει να συλλέξω.

Άγιος Σώζωνας (Σώστης) ή Ναός του Σωτήρα Χριστού

Δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία για το αν υπήρξε αυτός ο ναός. Καταγράφεται ως "S. Sosti" στον χάρτη του Coronelli (1685), και τοποθετείται στο ακρωτήριο Λευκάτα, ενώ λέγεται ότι ίσως να πρόκειται για πρόχειρο ναό του Αγίου Νικολάου, που στη συνέχεια μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση.

O Ιωαννίκιος Ζαμπέλης (5, σελ, 71) αναφέρει ότι πιθανόν να πρόκειται για ναό του Σωτήρα Χριστού, (που γιορτάζεται 6 Αυγούστου / Μεταμόρφωση του Σωτήρος) που πιθανολογείται ότι αντικατέστησε τη λατρεία του Απόλλωνα.

Το χτίσιμο και η αφιέρωση του ναού στον Άγιο Σώστη ίσως να οφείλεται και στην ανάγκη να έχουν οι ναυτικού έναν άγιο προστάτη κατά τη διέλευσή τους από τα βράχια του Λευκάτα. Επίσημες ιστορικές πηγές ωστόσο που να αποδεικνύουν την ύπαρξή του δεν υπάρχουν, οπότε πιθανόν, αν υπήρξε, να ήταν πρόχειρα κατασκευασμένος και να διατηρήθηκε για μικρό χρονικό διάστημα. (2, τεύχη 62, σελ 30-31).

Για την περιοχή του Αθανίου ωστόσο αναφέρεται ναός αφιερωμένος στο Σωτήρα Χριστό, νότια και σε κοντινή στο χωριό απόσταση (βλέπε παρακάτω).

Στη Χριστιανική πίστη να αναφέρουμε ότι δεν υπάρχει Άγιος Σώστης, αλλά  το επίθετο "Σώστης" αναφέρεται στον Άγιο Σώζων που έζησε στην Κιλικία επί Διοκλητιανού.  Επίσης ως "Σώστης" αναφερόμαστε και στο "Σωτήρ" υπονοώντας  τον Ιησού Χριστό / "Σώτερ σώσον ημάς" ή "ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος". Να τονιστεί όμως ότι και σαν επίθετο συνόδευε και αρχαίους θεούς όπως για παράδειγμα "Απόλλωγ σωτήρ", που ταιριάζει απόλυτα με την τοποθεσία. (2, τεύχη 62, σελ 30-31)

Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι στις σημειώσεις του Πορτολάνου Rizo (δ. Βενετίας 1490) γίνεται αναφορά σε ακρωτήριο Σωτήρας (κάβο San Salvador ) μάλλον αναφέρεται στο ακρωτήριο Λειψόπυργο, καθώς στην ίδια παράγραφο αναφέρεται και σε ακρωτήριο Αγίου Νικολάου, τα οποία απέχουν μεταξύ τους 6 μίλια.  Λίγο παρακάτω, όμως περιπλέκονται λίγο οι περιγραφές καθώς αναφέρει: "Και από το ακρωτήριο Σωτήρας που είναι το νοτιοδυτικό ακρωτήριο του Δουκάτου (εννοεί το νησί της Λευκάδας) ως την Κεφαλληνία νότια-νοτιοδυτικά είναι μίλια 15" ( 6, σελ 26)

Ναός του Σωτήρος Χριστού

Tο ναό αυτό αναφέρει ο Αθηνιώτης στο "Οδοιπορικό" του, σαν παλιό νεκροταφείο του χωριού:
"Ξωκλήσα του η Παναγιά η Ραχιώτισσα
  Η Σωτήρω, παλιό νεκροταφείο"
Βέβαια το "Οδοιπορικό", τουλάχιστον η έκδοση που έχω εγώ (δε γνωρίζω αν υπήρξε νεώτερη) είναι του 1989. Σύμφωνα με τον Σπύρο Μπογόρδο,  ("Το Αθάνι και η περιοχή του από τη μια άκρη στην άλλη του τόπου και του χρόνου" περιοδικό Νήρικος, τεύχη 62, σελ 30-31) ο ναός αυτός καταστράφηκε πιθανόν στο σεισμό του 1783 κι από τότε δεν ξαναχτίστηκε. (Υπάρχει σχετική αναφορά στο Σεισμολόγιο του Ροντογιάννη ότι ισοπεδώθηκαν και οι 5 ναοί του χωριού). Το ότι αναφέρεται ως παλιό νεκροταφείο από τον Αθηνιώτη, δεν μπορώ να το εξηγήσω, εκτός και αν ως τοπωνύμιο που έτσι κι αλλιώς υπάρχει, φέρει και αυτή την ιδιότητα και έτσι του το παρουσίασαν. Βέβαια στο παραπάνω δίστιχο γράφει ότι είναι και  ξωκλήσι του χωριού επίσης ...

Αυτό που σήμερα εντόπισα εγώ στη θέση που θεωρητικά υπήρχε ο ναός είναι ένα εικονοστάσι λίγο πριν τη διασταύρωση για τους Εγκρμνούς (το δρόμο που οδηγούσε πριν το σεισμό του '15 στην παραλία). Μου είπαν ότι υπάρχουν και ελάχιστα ερείπια (προσωπικά δεν τα εντόπισα) εκεί γύρω και σύμφωνα με τους παλιούς εκεί υπήρχε μικρό μοναστήρι (!).   

Φυσικά η αρχική κτίση του τοποθετείται πολύ αργότερα από τον Αγίου Σώστη στο Λευκάτα και πιθανολογείται ότι κτίστηκε για να αντικαταστήσει κάποια στιγμή εκείνον το ναό από τους κατοίκους που μετακινήθηκαν βορειότερα, καθώς οι πρώτοι μικροοικισμοί εντοπίζονται σύμφωνα με ευρήματα νοτιότερα στην ευρύτερη περιοχή της Νιράς (Αθάνι, Άγιος Νικόλας).

Το μέγεθός του ήταν μάλλον μικρό και τα κομμάτια που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή του ήταν πελεκητές πέτρες που "έχτισαν" αργότερα τις λιθιές της περιοχής. Το ενδιαφέρον εύρημα για αυτόν το ναό, είναι ένα κομμάτι από κυλινδρική πέτρα διαμέτρου 42 εκ που παραπέμπει σε κίονα και έτσι πιθανολογείται ότι κομμάτια αρχαίου ή προχριστιανικού κτίσματος (ναού;) χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή του. Οι πελεκητές πέτρες μάλιστα παραπέμπουν σε ευρήματα που βρέθηκαν πρόσφατα στις ανασκαφές στον Άγιο Κήρυκο, οπότε ενισχύει την άποψη ότι ήταν πιθανόν χτισμένος από μέλη αρχαίων κτισμάτων.

Ο ναός, όπως ήδη αναφέραμε καταστράφηκε μάλλον από το σεισμό της 12ης Μαρτίου 1783 χωρίς ωστόσο να αναφέρεται ονομαστικά στη συγκεκριμένη αναφορά και δεν ξαναχτίστηκε. (2, τεύχη 62, σελ 30-31)
  

Ταξιάρχης

Τον συγκεκριμένο ναό αναφέρει ο Αθηνιώτης στο "Οδοιπορικό" του, (σελ 185) ως μετόχι της Κόκκινης Εκκλησιάς των Πλατυστόμων. Βέβαια δεν βρήκα πουθενά αλλού ουδεμία αναφροά για ναό του Ταξιάρχη στην εύρύτερη περιοχή του Αθανίου. Πιθανολογώ, ότι πρόεκιται μάλλον για ορθογραφικό λάθος και αντί για Αθάνι, έπρεπε να γραφτεί Αδάνι, τοποθεσία ανατολικά των Πλατυστόμων όπου υπήρχε παλιό μικρό μοναστήρι του Ταξιάρχη. Βέβαια το συγκεκριμένο μοναστήρι υπήρξε μετόχι της Παναγιάς της Επισκοπής του Σπανοχωρίου κι όχι της Κόκκινης Εκκλησιάς οπότε μάλλον πρόκειται απλά για λάθος.


Πηγές
  1. Ιωαννίκος Ζαμπέλιος, Οι ιεροί ναοί και ο κλήρος στην ύπαιθρο της Λευκάδας στα τέλη του 19ου αι., Αθήνα 2003
  2. Σπύρος Μπογόρδος, Το Αθάνι και η περιοχή του από τη μια άκρη στην άλλη του τόπου και του χρόνου, Περιοδικό Νήρικος, τεύχος 49, 62, 65
  3. Γερασίμου Ζαμπέλη, Ιερά Μονή Ασωμάτου Μιχαήλ, Λευκάδα, 2003
  4. Χρίστος Σολδάτος, Χριστιανική Ζωγραφική, ΕΛΜ, Αθήνα 1999, σελ, 133
  5. Ιωαννίκιος Ζαμπέλης , Ψήγματα τοπικής ιστορίας της Λευκάδας, Λευκάδα 2005
  6. Π.Γ. Ροντογιάννης - Ιστορία της Νήσου Λευκάδος, Αθήνα 2006 - τόμος Α'
  7. http://www.imli.gr/metropolis/monasteries/manastery_saint_kirikou/
  8. Γιάννης Αθηνιώτης, Οδοιπορικό Λευκάδας, Λευκάδα 1989 

Δείτε ακόμα για το Αθάνι:




Χρυσούλα Σκλαβενίτη

Νηπιαγωγός με καταγωγή από τη Λευκάδα. Εδώ μέσα κάνω πράξη τα ελάττωμα μου: να φωτογραφίζω, να ερευνώ και να γράφω για το νησί μου, σ΄ ένα μείγμα ρομαντισμού και αυστηρού ρεαλισμού... γιατί πάντοτε ακροβατούσα ανάμεσα σ' αυτά τα δυο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου